چیچن ایتزا یکی از عجایب [۷]گانه جهان

تا حالا اسم چیچن ایتزا به گوشتون خورده؟ میدونستین که چیچن ایتزا یک اثر باستانی از تمدن مایا ست که در سال ۲۰۰۷ میلادی در یک رای گیری جهانی بعنوان یکی از عجایب هفتگانه دنیای حال حاضر معرفی شد؟ امروز در این مقاله ثامن تور به بررسی این اثر باستانی می پردازد. با ما همراه باشید:

چیچن ایتزا

معرفی کلی

چیچن ایتزا مخروبه ای از شهر باستانی مایا می باشد که مساحتی به اندازه ۴ مایل را در جنوب مکزیک اشغال کرده است. کلمه چیچن ایتزا به معنای در کنار دهانه چاه ایتزا می باشد و کلمه ایتزا در زبان مایا به معنی جادو یا جادویی است. این اثر در سال ۱۹۸۸ جزو میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

چیچن احتمالا توسط مردم مایا در حدود ۶ قرن قبل از میلاد مسیح تاسیس شد . قسمت اصلی ساختمان به سبک معماری مایا ساخته شده است که تفاوت زیادی با سبک معماری جنوب مکزیک دارد. این سازه های ابتدایی در جنوب پلازای اصلی قرار دارد که شامل آکابتیزب (خانه نوشته های تاریک) ، چیچانچوب ( خانه قرمز)، اگلیسیا ( کلیسا) ، کازا دلاس مونجاس ( پرستار بچه ها)  و الکاراکول ( رصد خانه مدور ) می باشد.

مجسمه مار در راه پله ال کاستیلویک مجسمه سنگی مار در یکی از راه پله های ال کاستیلو

شواهدی وجود دارد که در قرن ۱۰م زمانی که مایاها سقوط کردند، چیچن به وسیله بیگانگان مورد حمله قرار گرفت و مردم مایا تحت تاثیر و یا بردگی بیگانگان قرار گرفتند و به همین دلیل نام ایتزا بر این منطقه گذاشته شد. البته برخی دیگر معتقدند که بیگانگان ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال بعد از سقوط مایاها به این منطقه رسیدند.

در هر صورت بیگانگان بخش های مهمی از ال کاستلو (قلعه) را ساختند. هرمی که در حدود ۲۴ متر از سطح اصلی پلازا ارتفاع دارد. ال کاستلو دارای ۴ ضلع است که هر ضلع دارای ۹۱ پله می باشد. مجموع پله های روی این هرم با احتساب سکوی بالا ۳۶۵ عدد می باشد که نشان دهنده تعداد روزهای یک سال خورشیدی است . در روزهای فصل بهار و فصل پاییز سایه هایی که بر اثر تابش خورشید بر این هرم به وجود می آیند نقوشی از یک مار را به تصویر می کشند که در حال عبور از پله ها میباشد.

در بالای هرم نقش حکاکی شده یک مار وجود دارد که نماد یکی از خداهای باستانی پانتئون می باشد. کاوش هایی که درون ۹ سکوی این هرم انجام شد، منجر به کشف یک تاج جگوار قرمز رنگ در داخل ال کاستیلو ( معبد کوکولکان) شد .

تاج جگوار درون معبد

تاج جگوار در درون ال کاستیلو معبد کوکولکان

بناهای دیگر شامل آرامگاه کاهن اعظم و کولونادا ( هزار ستون ) و معبد مجاور جنگجویان می باشد. اکثر این ساختمان ها احتمالا در دوره کلاسیک یعنی سال ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ ساخته شده اند. در دوره بعد از کلاسیک به نظر می رسد که با ساخته شدن شهر مایاپان شهر چیچن مسدود شده است. برای مدتی چیچن ایتزا به لحاظ سیاسی با اگزامال و پایاتان به هم پیوستند.

در حدود سال ۱۴۵۰ برتری سیاسی مایاپان منحل شد.در قرن ۱۶ م زمانی که اسپانیا به کشور وارد شد مایا ها در شهرهای بسیار کوچکی زندگی می کردند. اما شهر های اصلی مانند چیچن عمدتا متروکه بودند.

چیچن ایتزا که برای مدتی طولانی به یک جنگل مبدل شده بود برای مایا مقدس بود. اکتشافات چیچن ایتزا در قرن ۱۹  شروع شد و این مکان به یکی از مناطق برتر باستان شناسی مکزیک مبدل گشت.

یک سنت افسانه ای در چیچن وجود داشت که انسان ها را برای خدای باران قربانی میکردند. در این سنت انسان ها با انواع طلاها و سنگ یشم آراسته می شدند و به قسمت اصلی شهر پرتاپ می شدند ( شمالی ترین قسمت ویرانه ها). در سال ۱۹۰۴ ادوارد هربرت تامسون یک آمریکایی بود که کل سایت را خریداری نمود و شروع به لایبروبی سنتوت (حفره ها) کرد. و در این لایروبی ها کشف اسکلت ها و اشیای قربانیان این افسانه را تایید نمود.

دیوار جمجمه

دیوار جمجمه

تاریخ جدید:

چیچن ایتزا در سال ۱۸۴۳ میلادی با کتاب ( حوادث سفر در یوکاتان) نوشته جان لوید مورد توجه عموم مردم قرار گرفت. موضوع این کتاب بازدید استفان از یوکاتان و شهرهای مایا مخصوصا چیچن ایتزا می باشد. این کتاب باعث اکتشافات و بازدید های بعدی از این شهر شد.

 

نمای کلی بنا:

چیچن ایتزا دارای بخش های مختلفی چون قلعه، حمام، معبد، مغازه و .. است که این بناها تماما سنگی می باشند. اما مهمترین بخش های چیچن ایتزا عبارتند از:

  • ال کاستیلو ( قلعه)
  • معبد جنگجویان
  • محوطه بازی
  • سایر سازه ها

در زمین های اطراف نیز دو چاه وجود دارد که به اعتقاد باستان شناسان مردم برای تامین آب از آنها استفاده می کردند.

عجایب چیچن ایتزا:

در محوطه چیچن ایتزا چندین نقش بر جسته که عموما به صورت حلقه هستند وجود دارد. این نقوش به وسیله افرادی کنده کاری شده که فاقد فلز بوده اند. همچنین در دیوارهای شهر قطعات سنگی بزرگی وجود دارند که دارای اشکال نامشخصی می باشد اما چنان دقیق برش زده شده اند که کاملا کنار هم جفت می شوند و حتی نمیتوان یک تیغه کارد از بین آنها عبور داد.

شهر تاریخی چیچن ایتزا

این مکان مقدس از بزرگترین مراکز مایان در شبه جزیره یوکاتان بود. این شهر نزدیک به ۱۰۰۰ سال قدمت دارد و در طی این سالیان مردم نقوش و علامت هایی از خود را در این شهر به جا گذاشته اند. دیدگاه و چشم اندازهای مایا و تولتک از جهان هستی، به سادگی از روی بناهای سنگی و آثار هنری به جا مانده در این شهر قابل رویت می باشد.

ادغام تکنیک های ساخت و ساز مایا با عناصر جدید از مکزیک مرکزی باعث شد که چیچن ایتزا به یکی از مهمترین نمونه های تمدن مایان در یوکاتان تبدیل شود. برخی از ساختمان های این شهر مانند معبد جنگجویان، ال کاستیلو و رصد خانه مدور معروف به ال کاراکول در طی زمان پابرجا باقی مانده اند.

 

ارزش برجسته جهانی

شهر چیچن ایتزا در دوره کلاسیک در نزدیکی دو حفره طبیعی ( سنوت) بنا شد که این امر باعث نامگذاری این شهر ( در لبه چاه ایتزا) شد. حفره های کنار شهر ذخیره شدن آب در زیر زمین را آسان تر می کرد. تاریخ بنای این شهر بر اساس نقل قول های افراد محلی متفاوت میباشد. برخی معتقدند که این شهر در بین سال های ۳۵ تا ۴۱۵ بنا شده در حالی که برخی دیگر از اسناد، تاریخ بنای این شهر را سال ۴۵۵ نشان می دهند.

بخشی از شهر به چیچن ویجو معروف بود که در اطراف چیچن ایتزا ساخته شده بود و دارای بناهای مهمی مانند: پرستاری، کلیسا، چیچان چوب ، معبد پانل ها و معبد آهو بود که همچنان پابرجاست. این بناها در بین قرن ۶ تا ۱۰ به سبک مشخص مایا دربخش های شمالی و جنوبی تپه های معروف پووک ساخته شده اند.

دومین شهرک چیچن ایتزا که مهمترین بخش برای مورخان می باشد، مربوط به مهاجرت رزمندگان تولتک از فلات مکزیک به سمت جنوب در طول قرن ۱۰ بود. بر اساس موثق ترین نسخه تاریخی، پادشاه تولا در بین سال های ۹۶۷ تا ۹۸۷ شهر چیچن ایتزا را به تصرف خود درآورد. پس از فتح یوکاتان یک سبک جدید با ترکیبی از سنت های مایا و تولتک شکل گرفت که تمثالی از پدیده ترکیب بود. چیچن ایتزا مصداق بارز این ترکیب است.

از نمونه های خاص این معماری در ساختمان های جنوب می توان به  ال کاراکول که یک رصد خانه دایره ای شکل با پله های مارپیچ  است اشاره نمود. و در شمال ال کاستیلو و معبد کوکولکان از جمله معماری های ترکیبی مایا و تولتک می باشند.

اطراف ال کاستیلو

در اطراف ال کاستیلو تراس هایی وجود دارد که بناهای مهمی در انها ساخته شده است: در شمال غربی صحت توپ بزرگ، دیوار جمجمه ، معبد جگوار و خانه عقاب ها قرار دارند. در شمال شرقی: معبد رزمندگان، گروه هزار ستون، بازار و دادگاه بزرگ قرار دارند. در جنوب غربی چیچن ایتزا آرامگاه کاهن اعظم واقع شده است.

چیچن ایتزا

به نظر می رسد که از قرن ۱۳ به بعد بنای خاص و بزرگی در چیچن ایتزا ساخته نشده است و از حدود سال ۱۴۴۰ این بنای تاریخی به سرعت در حال ویران شدن بوده است. این ویرانه ها تا سال ۱۸۴۱ کشف نشده بودند.

بناهای چیچن ایتزا در گروه شمالی که شامل صحن توپ بزرگ، معبد کوکولکان و معبد رزمندگان هستند از بناهای مهم و ارزشمند چیچن ایتزا می باشند که این امر بخاطر معماری خاص آنها و زیبایی این بناها و مجسمه های شکوهمند آنها می باشد.

بناهای تاریخی چیچن ایتزا در بین قرن های ۱۰ تا ۱۵ در کل منطقه یوکاتان تاثیر گذاشت.

چیچن ایتزا از مهمترین بناهای تاریخی باستان شناسی تمدن مایا در بین قرت های ۱۰ تا ۱۵ می باشد.

 

سخن آخر

پس از ترک چیچن ایتزا در طی قرت ۱۵، این شهر روند رو به زوالی را طی نمود. تا اینکه نخستین حفاری در حدود بیش از یک قرن پیش در این منطقه انجام شد. مصالح عالی و تکنیک هایی که مایا در ساخت این بناها استفاده کرده بودند باعث شد که ماهیت معماری و مجسمه ها و نمای کلی چیچن ایتزا در طی این سال ها حفظ شود.

امروزه بناهایی از چیچن ایتزا که دارای ارزش جهانی هستند پابرجا باقی مانده اند. اما برخی از مناطق که در چند ضلعی ساختمان اصلی قرار گرفته اند هنوز مورد اکتشاف واقع نشده اند. چرا که خطراتی برای از بین رفتن یکپارچگی این بنای تاریخی بعلت توسعه نا مناسب زیر ساخت ها وجود دارد.

مقاله های مشابه :

استون هنج از مرموز ترین مکان های جهان

آتلانتیس شهر گمشده